Academisch jaar in Haïti is voorbij

Even voor vijven op 12 januari, toen Haïti begon te beven, zaten veel kinderen en studenten nog op school. “Ze werden verpletterd. Ongeveer 80 procent van de Haïtiaanse scholen en de drie grootste universiteiten liggen in puin”, vertelt Mark Richmond vanuit Unesco’s hoofdkantoor in Parijs. Hij staat aan het hoofd van de afdeling voor onderwijsprioriteiten van de Verenigde Naties, en werkt in landen die verzwakt zijn door rampen of conflicten.

De Haïtiaanse regering schat dat de aardbeving meer dan 230.000 levens heeft geëist. Hoeveel leerlingen en studenten zijn omgekomen is niet duidelijk. Op sommige plekken gingen kinderen eind februari weer naar school, in provisorisch opgezette lokalen. Erg belangrijk, volgens Richmond. “Mensen zijn in rouw, getraumatiseerd, en bang om gebouwen in te gaan. De lessen kunnen voor gezinnen weer wat structuur aan het leven geven. Maar het academisch jaar is voorbij. Veel studenten en docenten doen op dit moment vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld in ziekenhuizen.”

Richmond weet dat slechts de helft van de Haïtiaanse kinderen naar school gaat. Aangenomen wordt dat ongeveer 1 procent van de bevolking tussen de 18 en 34 tertiair onderwijs geniet. Het hoger onderwijs is er slecht aan toe. Het land kent een grote staatsuniversiteit, en een aantal kleinere particuliere universiteiten. De kwaliteit van het onderwijs is volgens Richmond erg wisselend: “Goede studenten en docenten vertrekken meestal naar het buitenland. En het gebrek aan middelen is enorm. Een van de universiteiten was net verbouwd met 2 miljoen dollar aan Amerikaans geld en is nu ingestort. De universiteiten hebben geen bibliotheken. De boeken die er waren, zijn nu verloren gegaan.”

zorgen
Om deze redenen wil Richmond met het woord ‘wederopbouw’ erg voorzichtig zijn. “Het is cru, maar de aardbeving is voor de toekomst van de Haïtianen ook een kans. Voor het oude onderwijssysteem zou iets beters in de plaats moeten komen. Maar daarvoor is enorm veel politieke wil nodig, en geld.” Dat alleen Unesco onderwijs tot prioriteit heeft benoemd baart hem zorgen. De organisatie bekijkt nu samen met het Haïtiaanse onderwijsministerie wat er nodig is om een beter onderwijssysteem op poten te zetten.

“Het gevaar is dat Haïti gedurende een paar maanden wordt overstelpt met goede bedoelingen, en daarna weer vergeten wordt. Er is lange termijn commitment nodig”, zegt Richmond. Unesco probeert een consortium van universiteiten samen te stellen die zich aan Haïti willen binden, en samenwerkingsverbanden willen aangaan. Richmond ziet liever niet dat universiteiten Haïtiaanse studenten opnemen.“Haïti heeft deze studenten nodig. De uittocht van hoog opgeleide Haïtianen moet gestopt worden.”

Dit interview komt uit het zojuist verschenen maartnummer van Transfer.