Groei hoger onderwijs in Afrika ten koste van kwaliteit

Het aantal inschrijvingen aan hogeronderwijsinstellingen is, met een gemiddelde rond 5 procent, nog zeer laag ten opzichte van de 24 procent wereldwijd. Wel is er een enorme groei te zien; de groep studenten is verdrievoudigd sinds 1990 tot bijna vier miljoen. En waar er toen één op de zes vrouw was, is dat er nu één op de drie.

Maar het rapport ‘Accelerating Catch-up – Tertiary Education for Growth in Sub-Saharan Africa’ wijst ook op de keerzijde van het groeiende aantal studenten. De financiën houden geen gelijke tred. Overheidsuitgaven per student zijn enorm afgenomen, en daarmee de kwaliteit van het hoger onderwijs. Ging het in 1980 om 6.800 dollar per student, in 2002 was dat nog maar 1.200 dollar en inmiddels slechts 981 dollar in 33 Afrikaanse landen met lage inkomsten. Daarnaast is de verhouding tussen het beschikbare academisch personeel en het aantal studenten aanzienlijk verslechterd. Regelmatig is 25 tot 50 procent van de functies vacant.

Met een totale uitgave van gemiddeld 4,5 procent van het bruto binnenlands product aan onderwijs, zitten de landen in Sub-Sahara Afrika aan de hoge kant en vrijwel aan hun top. Maar ze besteden het geld volgens de Wereldbank niet efficiënt. Met het oog op economische en maatschappelijke ontwikkeling zouden overheden beter alleen studies kunnen financieren die daarvoor relevant zijn en waar de arbeidsmarkt in hun land om vraagt. Ook inkomensafhankelijke studieleningen, beperkte toelating van studenten, e-learning en publiek-private samenwerking worden als mogelijkheden genoemd. Maar eerst moet naar het functioneren van de veelal logge en complexe onderwijsinstellingen worden gekeken en specialisatie worden aangemoedigd.

Klik hier voor de samenvatting van het rapport.