Europese universiteiten leggen zich vast op levenslang leren

Dat blijkt uit het actieplan dat de Europese universiteitskoepel EUA morgenochtend presenteert in Rotterdam. Het plan, dat EUA-voorzitter Georg Winckler zal aanbieden op de informele Eurotop in Bordeaux, is opmerkelijk. Als universiteiten slagen in hun streven, zou dat het einde van de universiteit als wit, elitair bolwerk betekenen.

In het Europese landschap waar globalisering zich steeds rapper voltrekt en kennis dé onderscheidende factor is geworden, zal de vraag naar die kennis alleen maar toenemen. De EUA, met op de congresposters de ondertitel ‘sterke universiteiten voor Europa’, ziet daar kansen. ‘Europese burgers hebben sterke en autonome universiteiten nodig die open staan voor hun omgeving en een bredere groep mensen trekken”, aldus de EUA.

In haar tien puntenprogramma committeren universiteiten zich aan hun voornemen om  instellingen zo in te richten dat zij iedereen die daartoe in staat is hoger onderwijs kunnen aanbieden. Én op maat. Dat laatste is nieuw. Universiteiten geven doorgaans les aan een homogene groep studenten met min of meer dezelfde achtergrond. De leerstijl van mensen die op latere leeftijd gaan studeren, sluit niet goed aan op deze one-size-fits-all-aanpak.

Het bedienen van een homogene groep studenten is relatief goedkoop. Maar bij studenten van diverse pluimage komen docenten met een standaardaanpak niet meer weg. Het is de vraag wie die meerkosten gaat betalen, constateert de koepel. “Een debat over hoe levenslang leren, waar individuen, werkgevers en de samenleving als geheel de vruchten van plukken, het best en het eerlijkst kan worden betaald, is noodzakelijk.” 

De koepel heeft daarom in aansluiting op haar actieplan, een tweede plan opgesteld, voor overheden. Die moeten nog overtuigd worden van ‘een significante financiële investering’ die hen eventueel te wachten staat. Eurocommissaris Janez Potočnik van Wetenschap en Onderzoek was in ieder geval lovend in zijn reactie toen hij de congresgangers vandaag, een dag te vroeg, via een opname op een groot scherm liet delen in zijn standpunt: ‘Universiteiten moeten empowered raken om dit te doen’.

Ornella Porcu