SER vraagt aandacht voor vrij verkeer van kennis

Om de kwaliteit van onderwijs en onderzoek in de EU te verbeteren, en om de arbeidsproductiviteit in Europa te verhogen, moeten studenten en onderzoekers volgens de SER mobieler worden. Ook moet onderwijs in de EU aantrekkelijker worden voor toptalent uit andere landen. Alleen dan kan in Europa kennis “de vijfde vrijheid” worden, een aanvulling op huidige vier vrijheden. 

 Dit schrijven zij in het rapport ‘Europa 2020: de nieuwe Lissabon-strategie’. Het kabinet vroeg de SER om advies over dit thema omdat volgend jaar de nieuwe Lissabonstrategie van de EU wordt vastgesteld.

De raad waarschuwt de EU omdat door de nationale inrichting van het onderwijs universiteiten in Europa teveel op elkaar lijken. “Er is te weinig sprake van differentiatie, specialisatie en excellentie. Hierdoor wordt Europees toptalent onvoldoende benut, vertrekken studenten en toponderzoekers naar Amerikaanse universiteiten en trekken Europese universiteiten te weinig toptalent aan uit derde landen.”

Door ranking zou er een duidelijker onderscheid moeten komen ttussen universiteiten en hogescholen zoals het Nederlandse hbo. Ook pleit de SER ervoor dat er meer geld beschikbaar komt voor onderzoek en de bekostiging van universiteiten. Dit zouden volgens de Raad Europese prioriteiten moeten worden. “Onderwijs moet hoger op de communautaire agenda komen te staan”.

Ministers uit EU-lidstaten spraken aan het begin van deze eeuw af dat de EU in 2010 de meest competitieve en dynamische kenniseconomie van de wereld zou moeten zijn. Deze afspraak kwam bekend te staan als de Lissabon-strategie. Inmiddels worden in alle EU landen plannen bedacht om ‘Lissabon’ na 2010 een nieuwe impuls te geven.