'Studeren in het buitenland straks alleen nog voor rijken’

De voorgestelde afschaffing van de basisbeurs voor masterstudenten per 1 september kost uitwonenden (80 procent van de studenten) 3200 euro per jaar en thuiswonenden 1200 euro per jaar. Zij kunnen volgens het voorstel vanaf 1 september zo’n 850 euro per maand lenen tegen de lage rentetarieven die de overheid op de kapitaalmarkten betaalt. De termijn voor terugbetaling wordt verlengd van vijftien naar twintig jaar.  “We mogen best wat meer van studenten vragen. Zij plukken straks immers de vruchten van hun studie,”aldus staatssecretaris Zijlstra. Volgens Zijlstra werd de studiefinanciering onbetaalbaar, omdat een steeds groter deel van de samenleving hoger onderwijs geniet.

Jelmer de Ronde, vice-voorzitter van de LSVb, vreest dat het afschaffen van de basisbeurs in de masterfase een extra obstakel opwerpt voor studeren in het buitenland: “Studenten hebben hierdoor straks minder geld te besteden en studeren in het buitenland is al heel duur.” Hij denkt dat studeren in het buitenland door het voorstel van Zijlstra alleen nog voor kinderen van rijkere ouders is weggelegd. “Een master is immers bij uitstek geschikt om in het buitenland te doen.”

Sebastiaan Hameleers , voorzitter van het ISO is bang dat het voorstel de Nederlandse concurrentiepositie schaadt: “In vergelijking met andere masterstudies komen de bètaopleidingen en andere meerjarige masters verder onder druk te staan.  Juist nu we deze bèta’s zo hard nodig hebben gaat het kabinet tegenstrijdig beleid voeren.” Het ISO stelt voor om deze groep studenten daarom toch nog één jaar basisbeurs te geven.

Het sociale leenstelsel dat voor de basisbeurs in de plaats komt blijft even ‘meeneembaar’ naar het buitenland als de basisbeurs sinds 2007 was. Een woordvoerder van staatssecretaris Zijlstra noemt de voorgestelde wetswijziging ‘vooral generiek’ en meent dat de mogelijkheden om in het buitenland te studeren niet specifiek door de wet worden beïnvloed; een bezuiniging op DUO zou studeren in het buitenland misschien juist iets eenvoudiger kunnen maken.

Het wetsvoorstel kondigt aan dat ‘het proces om de studiefinanciering mee te nemen naar het buitenland wordt vereenvoudigd.’ De waardering van buitenlandse opleidingen voor de meeneembaarheids toets blijft twee jaar gelden in plaats van één jaar. Daarnaast hoeven Vlaamse opleidingen die door de NVAO zijn geaccrediteerd niet langer beoordeeld te worden voor meeneembaarheid van studiefinanciering. Een woordvoerder van staatssecretaris Zijlstra spreekt de verwachting uit dat studenten die hun sociale lening willen meenemen naar het buitenland hierdoor minder bewijsstukken hoeven in te dienen. Het Ministerie boekt voor deze reductie van administratieve lasten een jaarlijkse besparing van een miljoen euro op uitvoeringkosten door DUO in.