'Uitwisseling niet in de etalage'

In de toespraak van Hélène Clark, directeur van het Leven Lang Leren-programma bij de Europese Commissie, kwam de financiële kant eveneens aan de orde. “We zijn nog ver verwijderd van mobiliteit voor iedereen tijdens de studie”, zei ze. “De financiële middelen van de programma’s zijn niet toereikend, dus we moeten ook andere bronnen aanboren.”

De positieve impact van de programma’s is aangetoond, betoogde Clark. “Ook op soft skills als zelfvertrouwen, aanpassingsvermogen en teamwork.” Roborgh schetste het belang van internationale ervaring aan de hand van een afgestudeerde aan de Hogeschool van Rotterdam, die op de arbeidsmarkt moet concurreren met iemand uit India. “Hoe kun je je dan onderscheiden? Niet met lage lonen, wel met competenties.”

Zes studenten, winnaars van de Erasmus en Leonardo da Vinci Mobility Awards, gaven daarna concrete voorbeelden van wat ze geleerd hadden tijdens hun studieverblijf in het buitenland. Dat varieerde van het zich eigen maken van de macho-status in Milaan, tot waardering voor de Nederlandse overlegcultuur tijdens anarchisme in Athene en het ‘jezelf handhaven in een nieuwe omgeving’.