Zijlstra wil ongebreidelde instroom van Duitse studenten inperken

Dat schrijft Zijlstra in een brief aan de Tweede Kamer over kosten en baten van buitenlandse studenten. Het is hem nog niet gelukt om die precies op een rijtje te zetten, zoals de Kamer had verzocht. Voorlopig kan de staatssecretaris alleen melden dat de overheid netto zo’n 90 miljoen euro per jaar kwijt is aan de disbalans in mobiliteit vanwege bekostiging voor EU-studenten. In 2010 studeerden er bijna 34.000 in Nederland, wat in  totaal circa 205 miljoen kostte. Zijlstra trekt daar een besparing van 115 miljoen vanaf die de naar schatting 18.900 Nederlandse studenten in het buitenland de overheid opleverden.

De staatssecretaris heeft nu het CPB gevraagd om het effect van inkomende en uitgaande studenten nauwkeuriger te berekenen via onder meer de belasting die zij betalen, in de vorm van bijvoorbeeld btw of loonbelasting. De uitkomsten daarvan presenteert hij in mei. Tegen die tijd laat Zijlstra ook weten wat de gesprekken hebben opgeleverd die hij gaat voeren met onderwijsinstellingen. Want hij vindt het nodig om maatregelen te nemen  tegen de negatieve gevolgen die een ‘ongebreidelde toename’ van buitenlandse studenten kan hebben.

De staatssecretaris wil van de instellingen meer duidelijkheid krijgen over hun internationaliseringsbeleid, inclusief werving, kwaliteitszorg en taalbeleid. Een international classroom vereist een gebalanceerde mix van nationaliteiten, vindt Zijlstra, dus daar moeten instellingen meer op aansturen. “Oververtegenwoordiging van specifieke groepen buitenlandse studenten gaat ten koste van de kwaliteit en zal in principe ontmoedigd worden”, schrijft hij. Zijlstra wil universiteiten en hogescholen de mogelijkheid geven te selecteren aan de poort om grote groepen minder goede studenten, die wellicht hier hun heil komen zoeken vanwege capaciteitsproblemen in Duitsland en hoog collegegeld in Engeland, buiten de deur te houden. Verder zouden instellingen meer moeten doen om buitenlandse studenten aan Nederland te binden én mobiliteit van Nederlandse studenten te stimuleren. 

Zijlstra komt ook zelf in actie. Binnen de EU wil hij de ongelijke mobiliteitsstromen aankaarten. De noodzaak om de kosten evenwichtiger te verdelen wordt steeds groter, schrijft hij. De staatssecretaris gaat steun zoeken bij landen als Oostenrijk en Denemarken, die eveneens kampen met een overschot aan buitenlandse studenten. Daarnaast belooft Zijlstra te bekijken of hij met Duitsland, of alleen de aan Nederland grenzende Duitse deelstaten, afspraken kan maken over een systeem om de kosten te verrekenen.