Leidse onderzoeker haalt cover van het gerenommeerde Nature

— gearchiveerd onder: Banner Nature, Onderzoek

Share |

De nog maar net afgestudeerde Leidse bioloog Freek Vonk (25) heeft met een onderzoek naar de oorsprong en de evolutie van giftanden bij slangen de cover van Nature gehaald. De publicatie in Nature is het resultaat van een internationale samenwerking tussen onderzoekers van de Universiteit Leiden en instituten in de Verenigde Staten, Australië en Israël.

Het internationale onderzoeksteam, onder leiding van de Leidse onderzoekers, heeft een einde proberen te maken aan een oud dispuut onder evolutiebiologen. Sommige slangen hebben hun giftanden voorin de bek, andere achterin. De gangbare veronderstelling dat deze slangen een andere oorsprong hebben is voor evolutiebiologen moeilijk te verkroppen. De onderzoekers hebben nu ontdekt dat alle gifslangen afstammen van één oerslang met giftanden achterin de bek.

Embryo's
Het gerenommeerde Britse wetenschappelijk tijdschrift publiceerde het artikel in het julinummer. Vonk is de eerste auteur van het wetenschappelijke artikel. Hij hoorde het goede nieuws toen hij bij zijn collega’s in Israel slangen aan het vangen was. Voor het onderzoek heeft men gebruik gemaakt van embryo’s en de internationale samenstelling van het team maakte het verzamelen een stuk eenvoudiger. “We hebben 96 embryo’s van acht soorten slangen onderzocht”, vertelt Vonk. “Dat was nog nooit gebeurd, want het is een hele toer om slangenembryo’s te verzamelen.”

Ontkoppeld
Bij elk embryo volgden de onderzoekers een gen dat betrokken is bij de ontwikkeling van het gebit. Vonk: “We zagen dat in alle embryo’s de giftanden achterin de bek ontstaan. Ook de giftanden die uiteindelijk voorin de bek belanden.” De onderzoekers ontdekten verder dat de giftanden die achterin de bek staan, ontkoppeld zijn van de rest van het gebit. “De giftanden ontstaan uit eigen embryonaal weefsel”, legt Vonk uit.

Steve Irwin
Vonk kreeg in april van dit jaar een Toptalentbeurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met deze beurs van 180.000 euro kunnen wetenschappelijke toptalenten hun eigen promotietraject invullen. De jonge onderzoeker wordt ook wel ‘de Nederlandse Steve Irwin’ genoemd. Zijn onderzoek gaat verder maar hij wil zich ook gaan toeleggen op het maken van documentaires. “Er ligt bij National Geographic een plan voor een documentaire en ik zou het geweldig vinden om mijn werk in het lab te kunnen combineren met het maken van documentaires. Met mijn gedrevenheid moet ik dat kunnen combineren.”