Rol voor overheid in binden kennismigrant

Veertig procent van de ondervraagde onderzoekers weet nog niet of ze in Nederland willen blijven. Dat geldt ook voor de helft van de buitenlandse studenten. “Als met gericht beleid deze groep voor de Nederlandse arbeidsmarkt behouden kan blijven, zou dat een relatief efficiënte manier zijn om het aantal kennismigranten te vergroten”, zo staat in het rapport. Uit ervaringen in andere landen komt naar voren dat meer studenten na afloop van hun studie besluiten te blijven bij actieve inzet van de overheid. Specifiek migratiebeleid en programma’s die buitenlandse afgestudeerden begeleiden bij het vinden van een baan, lijken te werken.

Nederland is relatief aantrekkelijk voor kennismigranten. In een vergelijking met tien andere landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Australië, scoren alleen de Verenigde Staten en Zwitserland beter. Nederland heeft zijn sterke positie te danken aan een gunstige arbeidsmarkt, het hoge inkomenspeil en de reputatie van onze universiteiten en onderzoeksinstellingen. Het woon- en leefklimaat worden als gemiddeld beoordeeld. De branding van Nederland is zwak.

Ook specifiek voor onderzoekers blijkt Nederland een zeer aantrekkelijke bestemming. Werkgelegenheid en carrièrekansen zijn de voornaamste redenen waarom zij hierheen komen. De relatief sterke reputatie van het academisch klimaat en de hoge kwaliteit van de wetenschappelijke output zijn voor deze groep eveneens belangrijke factoren. De geringe omvang van R&D en wetenschappelijk personeel, maar ook het lage aantal buitenlandse studenten zijn zwakten van de Nederlandse concurrentiekracht. Door de kenniseconomie beter te ontwikkelen zou Nederland niet meteen aansluiting kunnen vinden bij de Verenigde Staten en Zwitserland, maar kan het zich wel onderscheiden van de overige middenmoters.

Aanleiding voor het onderzoek is een motie waarin de Tweede Kamer vroeg om een analyse van de Nederlandse concurrentiekracht bij het werven van kennismigranten. Nederland probeert aantrekkelijker te worden door invoering van het wetsvoorstel Modern Migratiebeleid, maar ook andere landen nemen maatregelen. De rol van ons toelatingsbeleid is beperkt, stelt het rapport vast.