De wetenschap heeft de vrouw nodig

Maar toch, 21 procent van de leden van de Mexicaanse Academie van Wetenschappen (AMC) is vrouw. En maar liefst 44 procent van de betere Mexicaanse onderzoekers is vrouw. Die “betere”onderzoekers zijn hier echt met naam en toenaam aan te wijzen, want ze maken deel uit van het zogenaamde “Nationale Systeem van Onderzoekers”. Om daarin te komen moet je minimaal gepromoveerd zijn en een redelijke hoeveelheid aan publicaties kunnen overleggen. De selectie is streng en . . . 44 procent is vrouw. Terwijl dit percentage in 1984 nog minder was dan 10 procent. Ter vergelijking: het percentage vrouwelijke gepromoveerden in Nederland was in 2007 41 procent, terwijl dat in 1990 nog op 19 procent lag.

“Oh, die percentages zijn erg vergelijkbaar”, hoor ik u zeggen, maar niets is minder waar. Je moet die cijfers plaatsen in de nationale context en dan ontstaat een heel ander beeld. Mexico loopt op het gebied van vrouwenemancipatie in zijn algemeenheid behoorlijk achter op Nederland. In de onlangs gepubliceerde Global Gender Gap Index neemt Mexico plaats 91 in, net voor Japan maar heel ver achter Nederland dat in 2010 van de negende naar de zeventiende plaats kelderde. Mexico, dat in de maatschappelijke breedte dus nog lang niet zo geëmancipeerd is, scoort in de wetenschappelijke wereld in absolute zin gelijk aan Nederland, of zelfs nog ietsje beter. En doet het daarom in relatieve zin echt vele malen beter. Het kan dus wel, een wetenschap die innovatief is en landelijk ver voorop loopt op het gebied van vrouwvriendelijkheid. Zelfs in Mexico, waar de macho zo ongeveer is uitgevonden!

Gaat dat vanzelf? Nee, natuurlijk niet. Neelie Kroes heeft gelijk. Je moet “lijstjes” hebben, en stimulansen. De Mexicaanse Academie van Wetenschappen heeft lijstjes en creëert kansen, samen met het bedrijfsleven en internationale organisaties. Zo werden onlangs weer de nieuwe beurzen voor “de Vrouw in de Wetenschap” uitgereikt, de zogenaamde  “L’Oréal-UNESCO-AMC”-beurzen. Want de geldschieters zijn naast de Academie zelf L’Oréal en UNESCO.

Juan Pedro Laclette, de president van de Academie, benadrukte tijdens de uitreiking van de beurzen, dat vrouwen nog steeds moeilijkheden ondervinden in het uitoefenen van vele maatschappelijke activiteiten, en dat dit ook het geval is in met name de exacte wetenschappen. En ondanks dat het beter gaat zijn er nog steeds te weinig vrouwen in leidinggevende functies in de wetenschap. De president reikte vervolgens vijf beurzen van 100.000 Mexicaanse pesos uit aan vijf vrouwelijke onderzoekers onder de 36 jaar, waarmee zij een jaar lang onderzoek kunnen doen in hun eigen vakgebied, in dit geval de vakgebieden: mathematische fisica, biochemie, biotechnologie, medicijnen en landbouwwetenschappen.

En tijdens het uitreiken van de beurzen benadrukte president Laclette nog eens het belang ervan. Hij zei letterlijk: ”De wereld heeft de wetenschap nodig . . . en de wetenschap de vrouw.” Mooi, niet? Ik ben het er helemaal mee eens.

Hans Dieleman