Een pareltje in de Mexicaanse polder?

Het doet erg postmodern aan. Niets is traditioneel. Een echte campus is er niet en het is de vraag of die er gaat komen. Het onderwijs vindt plaats op verschillende plekken: in collegezalen, in de natuur, bij studenten thuis en virtueel. Ja u leest het goed: bij de studenten thuis. Centraal in de onderwijsfilosofie staat “verandering” en dat wordt heel holistisch opgevat. De universiteit wil “change agents” opleiden, milieu-veranderaars, en is ervan overtuigd dat de verandering bij de studenten zelf begint. Letterlijk dus: bij hen thuis. Persoonlijke verandering is één van de drie pilaren van het onderwijs en wordt heel serieus genomen.

Ha, denk u nu. Een “new age” universiteit. Maar nee. De universiteit is gesticht door drie commerciële bedrijven en de staf is nagenoeg geheel afkomstig van particuliere universiteiten, in het bijzonder de universiteit “Iberoamericana”.  De “Ibero” is alles behalve een broeinest van new age, en is sterk verankerd in de Mexicaanse zakenwereld. Zo ook de UMA.

De tweede pilaar is de gemeenschap. Niet in de zin van traditionele gemeenschappen, maar in termen van moderne netwerken. En ook die zijn er deels fysiek en deels virtueel aanwezig. De universiteit heeft een eigen “virtual community” die het midden houdt tussen Facebook en LinkedIn. Heel origineel en creatief. Het netwerk bestaat uit een groot aantal organisaties die of een bijdrage aan het onderwijs leveren of is er juist afnemers van zijn. Afnemers zijn er veel want je kan alleen maar afstuderen op een concreet project dat je bij een echte organisatie uitvoert terwijl je een bestaand probleem oplost. Geen ivoren toren dus.

De derde pilaar is het milieu, vorm gegeven in de onderwijsprogramma`s. Er zijn korte opleidingen, zoals de cursus “milieu-coach”, en drie mastersopleidingen. Eén in milieumanagement, één in milieurecht en één in duurzaam ontwerpen en architectuur. Men vertelde me dat die onderwerpen strategisch gekozen waren, niet academisch maar veranderkundig. Men wil duurzaamheid dichterbij brengen en denkt dat er via het bedrijfsleven, productontwerp, de gebouwde omgeving en het recht het meeste rendement te halen valt.

Ook heeft de UMA geen rector, maar een directeur. Het is Federico Llamas Vidales. Hij is nog net geen veertig en deed me met zijn losse voorkomen en kort getrimde baard meer denken aan een Italiaanse filmster dan aan een universiteitsbestuurder. Helemaal UMA dus, waar alles net ietsje anders is.

In 2020 wil men 15.000 studenten afleveren. Ambitie is er dus zeker, naast durf en lef, en originaliteit en creativiteit. De enige die ik er niet tegenkwam was de gewone Mexicaan. Met geen woord werd er gerept over de grote inkomensongelijkheid in Mexico en het belang daarvan voor duurzaamheid. Het is opmerkelijk maar ik begrijp het wel. Ongelijkheid is niet leuk, en de UMA is dat wel. Zo heeft alles zijn prijs.

Hans Dieleman