Hoofdstedelijke universiteiten voeren hier de ranglijsten aan

El Universal, een veel gelezen krant voor een breed publiek, presenteert een landelijke benchmark waarin twee publieke universiteiten de eerste twee plaatsen innemen: de UNAM, de nationale universiteit, gevolgd door de UAM, de stedelijke universiteit van Mexico-Stad. Wat opvalt is dat er elf universiteiten uit Mexico-Stad en directe omgeving in de top twintig voorkomen, en vijf universiteiten uit omliggende steden als de stad Puebla. Verder komen eigenlijk alleen de steden Guadelajara en Monterrey in het lijstje voor. Het bevestigt wat iedereen weet. Er bestaat een kloof tussen Mexico-Stad, enkele grote steden en de rest van het land waar het niveau aanzienlijk lager is.

In andere benchmarks scoren vooral de particuliere universiteiten heel goed. De Universitaire Gids, samengesteld door Reader´s Digest, publiceert een lijstje waarin wederom de UNAM op nummer één staat. Maar hier staan in de top tien zeven particuliere en drie publieke universiteiten. Reforma tenslotte, de krant voor ondernemend Mexico, onderzoekt de vijftien studierichtingen met de meeste studenten. Vijf eerste plaatsen worden ingenomen door publieke en tien door particuliere universiteiten. Opvallend is – wederom- de vele hoge noteringen van de UNAM in deze ranglijst samen met de Monterrey Tech. Helemaal verwonderlijk is het niet als je bedenkt dat dit de twee absolute mammoets van het Mexicaanse hoger onderwijs zijn. De Monterrey Tech heeft 90.000 studenten en de UNAM maar liefst 290.000!

Hebben de lijstjes zin? Ik merk bij de UAM, waar ik werk, dat ze zeker bestudeerd worden en de rector zendt steevast een mail rond als de universiteit in een ranking goed heeft gescoord. Dit draagt ongetwijfeld bij aan een cultuur van kwaliteit. Toch moeten we er ons niet op blindstaren. Afgelopen week gaf de bekende Mexicaanse schrijver Carlos Fuentes een lezing aan de particuliere universiteit IberoAmericana. Het onderwerp was de kwaliteit van het universitaire onderwijs en Fuentes sprak niet over benchmarks. De kern van zijn pleidooi was dat alle kinderen in Mexico gegarandeerd tien jaar onderwijs moeten krijgen: basisschool en onderbouw. Dat, zo stelde hij, is sociaal heel wenselijk en tevens dé manier om het aanbod van talent te vergroten. En met behulp van dat extra aan talent kunnen universiteiten hun kwaliteit verhogen. Ik vond het een verademing dat kwaliteit in dit maatschappelijke perspectief werd geplaatst.

De IberoAmericana had het al begrepen en start volgend jaar, in navolging van de UNAM, een eigen middelbare school. Een bovenbouw om precies te zijn, waarvoor men de beste leerlingen uit de onderbouw wil selecteren. De UNAM heeft deze scholen al jaren en bindt daarmee in een vroegtijdig stadium de meest getalenteerde leerlingen aan zich. Een goed idee, de benchmarks wijzen het uit. De kwaliteit van universiteiten kan niet los gezien worden van het onderwijs dat eraan vooraf gaat. Een wijze les van Fuentes. Ook voor Nederland, dunkt me.

Hans Dieleman