Nederland–Mexico 2-1

Al maanden vragen ze me van alles over het Nederlands elftal. Eerst probeerde ik nog de schijn op te houden en antwoordde ik zo goed als ik kon. Zinloos. In Mexico wordt elk weekend de hele Spaanse competitie uitgezonden. De Nederlandse topspelers zijn daarom allemaal bekend, van Cruijff tot aan Van der Vaart. Zij weten alles van Oranje dat hier de bijnaam “Naranja Mecánica” heeft. Vrij vertaald is het zoiets als de “oranje machinerie”. Uiteindelijk heb ik maar opgebiecht dat ik weinig van voetbal weet. “Geen probleem prof, maar evenzogoed kijken we samen naar de match”.

Het tweede doelpunt is nog mooier dan het eerste. Het wordt stil in de collegezaal en ik zit er ongemakkelijk bij. Gaat Oranje de Mexicanen vernederen? Asljeblieft jongens, doe dat niet! Wat jullie in Nederland niet beseffen is, hoezeer het koloniale verleden nog steeds actueel is in een land als Mexico. Die blanke Nederlandse halfgoden van minstens 1.85 lang bevestigen wat veel Mexicanen nog steeds denken, ook al is het politiek totaal incorrect. Dat de Europeanen superieur zijn. En de Mexicanen inferieur.

Een collega van me, een voetballiefhebber, praat graag over het Nederlandse totaalvoetbal, de oranje machinerie, waar hij alles vanaf weet. Vervolgens wijst hij als contrast op het Mexicaanse elftal. De Mexicaanse voetballers zijn volgens hem individueel niet zo slecht maar ze kunnen zich niet organiseren. En die desorganisatie, die spreekt boekdelen. Het is metaforisch voor Mexico.

Gelukkig is Engelaar erbij, niet bepaald een blanke god, hoe groot ook. “Die kan je maar beter niet tegenkomen in een verlaten straatje”, zo merkte één student op. Gelach. Engelaar breekt het onaantastbare van de Hollandse helden à la van Persie een beetje. Dat is goed. Hou hem erin, coach!

In de tweede helft gaat het beter, bezien natuurlijk vanuit Mexicaans perspectief. Er komt weer wat meer leven in de collegezaal en eindelijk is er dan het doelpunt voor de Mexicaanse nummer 14, Javier Hernández, bijgenaamd ‘Chicharito’ ofwel ‘erwtje’. Wat u niet hoort en ziet, maar ik wel, is dat op het moment van de goal de verslaggever op de bekende Latijns-Amerikaanse manier “goooooaaaaaal” roept, minstens een halve minuut lang. En dat er pontificaal over de juichende voetballers een schermvullende reclame van Corona verschijnt. Het is reclametechnisch enorm sterk. Feest, blijheid, een “gooaal” schreeuwend verslaggever en het logo van Corona. Je hoeft geen reclamewetenschappen te hebben gestudeerd om direct aan te voelen hoe de associatie hier zijn werk doet. Vreselijk vind ik het, en indrukwekkend tegelijkertijd.

Nederland komt op het laatst nog even terug maar het is voor mijn studenten eigenlijk wel goed zo. Ze zijn niet vernederd en dat zien ze als een overwinning.

Hans Dieleman