Corrupte zaken

Voor wie wat cijfers wil weten: deze week publiceerde weekblad Bolsjoj Gorod (De Grote Stad) de laatste actuele schattingen. De omkooppraktijken in het gehele Russische onderwijs zijn goed voor bijna 5 miljard euro aan cash.

Wat koop je hiervoor:
€ 370 tot 3.700 euro kost het om je kind op een crèche te krijgen.
€ 740 tot 37.000 euro tel je neer voor toelating tot een goede middelbare school.
€ 5.000 tot 20.000 euro voor toegang tot de beste universiteiten van Rusland.
€ 25 tot 380 euro om te slagen voor één examen in het hoger onderwijs.

Het begint al op de kleuterschool. Het is dus niet gek dat Russen het later ook heel normaal vinden om onder de tafel te betalen om wat gedaan te krijgen. Een envelopje voor de directeur hier, een envelopje voor de docent daar. Rusland blijft daarom onderaan bungelen op de internationale lijst van landen waar je eerlijk zaken kunt doen. Nummer 154, tussen Papoea Nieuw Guinea en Tadjikistan, is een heel treurige plek.

Het is natuurlijk onmogelijk om corruptie te bestrijden als de directie van een instelling er zelf aan mee doet. Een docent vertelde dat hij een student had weggestuurd na weer een onvoldoende. Maar een paar weken later zat hij gewoon weer in de collegebanken met een mooie cijferlijst. ‘Dan weet je wel wat er is gebeurd...’

Ik ken een studente die restaurant management aan een universiteit studeert. Haar droom is om een eetcafé te beginnen. Tijdens het vak financieel management leert ze hoe ze het beschermingsgeld aan criminele groeperingen boekhoudkundig goed kan verantwoorden, legde ze me in geuren en kleuren uit. Ook hoeveel het kost om de politie en de brandweer om te kopen als ze langskomen voor weer een zinloze ‘controle’.

Haar docent heeft zelfs een lijst beloofd met namen van tussenpersonen die alles in het grijze en zwarte horeca circuit voor je kunnen regelen. Kijk, zo praktisch is het onderwijs hier dan weer wel ingesteld.

De voortwoekerende corruptie zorgt ook voor gevaarlijke toestanden. Vooral als artsen in opleiding hun examens kunnen afkopen. Soms onderhandelt de hele groep studenten met een docent, blijkt uit de reportage in Bolsjoj Gorod. Dan krijgen ze namelijk korting! Je moet er niet aan denken als je moet worden opgenomen in een Russisch ziekenhuis. ‘Bij mij in de groep zitten studenten die niet eens weten waar de altvleesklier zit’, liet een studente medicijnen weten die zich voor de praktijken op haar universiteit schaamt. ‘Sommige hebben nog nooit één les bijgewoond en slagen voor alles.’

Corruptie op z’n Russisch kan ook heel schattig zijn. Wat te denken van de leraar die dreigde het examen voor zijn studenten extra moeilijk te maken. Heel misschien konden ze wel slagen, doceerde hij streng. Maar... dan moesten ze wel allemaal als de bliksem naar de boekhandel gaan. Om daar zijn onlangs verschenen gedichtenbundel te kopen.

Charles Hoedt

PS: U hoeft zich geen zorgen te maken over de kwaliteit van Russische studenten in Nederland; verschillende Nederlandse instellingen die ik heb gesproken zeggen dat de Russische student meestal tot de beste van de klas behoort.