Dag 2010

Jaar van de Leraar. Voor wie het niet is opgevallen: 2010 is in Rusland het Jaar van de Leraar. Om het vak te promoten werd de docent twaalf maanden lang in het zonnetje gezet met tal van competities, een logo en een eigen postzegel. President Medvedev gaf voor de beste docenten een feestje in het Kremlin. Premier Poetin bezocht een van de winnaars, een wiskundeleraar, op zijn school in de Russische hoofdstad. Hij bracht de hoofdprijs mee: een kristallen pelikaan. Gemaakt in Ruslands beroemde Dyatkovo kristalfabriek, die ook voor Lenin en astronaut Gagarin speciale cadeaus vervaardigde.

De Russische wetenschap glijdt af en is niet langer een powerhouse. Zo luidt de alarmerende conclusie van een onderzoeksrapport dat begin dit jaar verscheen. Het percentage wetenschappelijke publicaties daalde naar 2,6 procent van het totaal aantal wereldwijd. De daling is een direct gevolg van de jaren negentig toen Rusland, na de val van de Sovjet-Unie, bankroet was een geen geld had voor investeringen in onderwijs en wetenschap. Een ommekeer is nog niet in zicht; wetenschappers vergrijzen in rap tempo en jongeren kiezen niet meer voor een academische carrière.

Skolkovo is de redding, zo hoopt de Russische regering, voor innovatie en onderzoek. Deze buitenwijk van Moskou werd in het voorjaar gekozen als locatie voor Ruslands Sillicon Valley. De buldozers zijn er al hard bezig, want in 2014 moet de miljarden euro’s kostende hightech wetenschapsstad zijn opgeleverd, inclusief een eigen water- en electriciteitscentrale. Buitenlandse ICT bedrijven worden met belastingvoordelen gelokt om hier een vestiging op te zetten. Skolkovo is ook de naam voor een van de duurste MBA-scholen die hier gevestigd is: 90.000 euro kost het om aan deze businessschool te studeren.

De strijd om het burgemeesterschap verloor Joeri Loezjkov na een hete zomer vol bosbranden. Na achttien jaar werd hij ontslagen door de president. Aan pensioen denkt de 74-jarige politicus nog niet. Hij vond direct een nieuwe baan: docent en decaan aan de International University in Moskou. Loezjkov leidt daar nu de afdeling City Management. Hij is aangenomen door de president van de universiteit, Gavrill Popop, die voor Loezjkov ook burgemeester van Moskou was. Loezjkov krijgt een symbolisch salaris van 1 roebel per maand (2 eurocent).

Een sexy kalender voor 2011 op de Universiteit voor Journalistiek maakte vele tongen los. Twaalf studentes poseerden in lingerie en toonden hun liefde voor premier Poetin. Het erotische gebaar, in een oplage van 50.000 gedrukt voor de vrije verkoop, was bedoeld als verjaarsdagscadeau voor de regeringsleider. ‘Kan ik je co-piloot zijn?’, vroeg een van de playmates met een knipoog naar Poetin. Of Miss Maart: ‘Jij blust bosbranden, maar ik sta nog in brand’. Kritische studenten van dezelfde universiteit maakten meteen een tegen-kalender waarop ze poseerden in zwarte rouwkleding, met de mond dicht getapet, als protest tegen censuur en de vele journalistieke moorden in Rusland.

Onderwijsvernieuwing blijft prioriteit voor 2011. Rusland is van plan het budget voor onderwijs te verdubbelen. Scholieren moeten online les krijgen van beroemde leraren en professoren. Universiteiten krijgen extra geld om centra op te richten waar jongereren kunnen worden klaargestoomd voor de arbeidsmarkt. Bedrijven moeten meer invloed krijgen op het aanbod van studieprogramma’s. Vooraanstaande buitenlandse wetenschappers kunnen subsidie krijgen om in Rusland onderzoek te doen. Peter Sloot, hoogleraar Computational Science aan de UvA – en al jarenlang met projecten actief in Rusland - krijgt 3,3 miljoen euro om in St. Petersburg een laboratorium en een promotieprogramma op te zetten. Ik feliciteer hem van harte met dit succes.

Charles Hoedt