De Russen komen!

Andersom waren die ‘vreselijke’ Russen ook heel erg bang voor ons. Op werkvakantie in Polen begin jaren ‘90 vloog een straaljager en hard en laag over het huisje. Verschrikt keek het reisgezelschap, een mix van verlegen Oost-Europeanen en bravoure Nederlanders die amper een uur geleden hadden kennisgemaakt, elkaar aan.

Iemand riep onder de tafel duikend: ‘De Russen!’ Vijf seconden was het doodstil. Waarna het hele gezelschap in lachen uitbarstte. Zo herkenbaar was die gespeelde angst, en tegelijkertijd zo idioot nu er geen IJzeren Gordijn meer was. ‘Het Westen!’ was altijd de angst zaaiende slogan geweest aan de andere kant van de Muur.

Decennia van bangheid gleden weg in het vakantiehuis. Het ijs was gebroken, de wodka kwam op tafel en vriendschappen voor het leven werden die avond gesloten. Liever een raket in mijn tuin, dan een Rus in mijn keuken, ook die slogan leek ver weg.



Ik moest hier weer aan denken toen ik vorige maand vier Nederlanders op mijn oranje Nuffic Neso kantoor in Moskou ontving, die van de Russische regering een zomerbeurs hebben gekregen. Hiermee kunnen ze gratis studeren aan het Poesjkin Instituut in de Russische hoofdstad.

Omgekeerd vinden Russen hun weg naar Nederland. Er studeren er nu 500, van Groningen tot in Maastricht. Als je de voormalige Sovjet Unie mee telt, gaat het zelfs om 1285 studenten.

Het potentieel - ook in deze crisistijden - is nog vele malen groter, merk ik als ik tour langs Russische instellingen, agenten en organisaties in het onderwijs. Veel gehoord: als ik toch eerder had geweten dat je in Nederland in het Engels kunt studeren... Of: Nederland kan het marktaandeel krijgen dat de UK momenteel laat vallen.

Bij Russische studenten is het enthousiasme groot. Nederland heeft hier een goed imago en is een van de grootste buitenlandse investeerders. De collegegelden zijn lager dan van Britse universiteiten of Russische instellingen van naam.

Polina gaat haar Master International Management in Twente doen in plaats van hier in Moskou. Waarom? Internationale ervaring, maar ook omdat dezelfde studie in Rusland twee keer zoveel zou kosten (14.000 euro tegen 6.500 euro). Enschede is een stuk gezonder en veel goedkoper leven dan Moskou.
Het 17-jarige talent Vasili gaat naar Fontys voor een techniekstudie. Hij kan niet wachten om in het vliegtuig te stappen.  ‘Als het mij bevalt, blijf ik langer, wie weet. Misschien daarna Delft?’

Lilia wil later graag projectmanager worden in culturele evenementen en kiest voor een Master Organisatie en Management in Amsterdam. Ze komt precies voor de Uitmarkt losbarst aan. ‘Geweldig om mee te maken!’

Van het angstige verleden heeft de huidige generatie geen last. Cabaretier Wim Kan maakte er in een oudejaarsconference, in de hoogtijdagen van de Koude Oorlog, een grap over. Denkt u dat de Russen echt zullen komen, vroeg hij zich richtend tot zijn publiek quasi vertwijfeld af? ‘Weet u, ik denk wel dat ze zullen komen... Maar één voor één...’

Charles Hoedt