De Russische Schwarzenegger

Haar eerste en laatste gang naar de Russische stembus in de jaren 90 is een levenslange ‘democratische’ frustratie voor haar. “Het maakt allemaal toch niets uit. Er is van tevoren allang bepaald wie er wint.”

Ik heb inderdaad de gekste verhalen gehoord over Russische verkiezingen. Verhalen die je je amper kunt voorstellen. Bijvoorbeeld dat je baas bij de stembus op de fabriek nauwlettend toekijkt bij welke partij of kandidaat je een kruisje zet.

Of de Rus die gemachtigd was voor zijn broer en zus te stemmen. Maar in het Moskouse kieslokaal vertelde de voorzitter dat deze twee hun stembiljet die dag al in de bus hadden gedaan. “Dat kan helemaal niet,” was zijn verbaasde reactie. “Ze zijn namelijk in het buitenland!”

Op internet vertelde een student dat in de aanloop naar de laatste parlementsverkiezingen afgelopen december je in zijn stad een gratis bioscoopkaartje kreeg aangeboden als je voor Verenigd Rusland koos. Als bewijs moest je met je mobieltje een foto van je stembiljet maken met een kruisje voor de partij van Medvedev en Poetin.

De uitslag van de laatste verkiezingen hebben wel een en ander losgemaakt, vooral bij jongeren. Niet eerder zag ik hier een grotere bereidheid tot politieke actie.

Ook Russen in Nederland konden stemmen voor de Doema-verkiezingen afgelopen december. Bijna 800 gingen er voor naar hun ambassade in Den Haag of brachten een bezoek aan de Russische handelsvertegenwoordiging in Amsterdam.

Bij de ‘Nederlandse’ Russen won de liberale oppositiepartij Jabloko met ruim 30% van de stemmen. Ook de communisten deden het goed met ruim een kwart van de stemmen in Den Haag en bijna 20% in Amsterdam. De partij Verenigd Rusland van Medvedev en Poetin eindigde in Nederland slechts als vierde met 14% van de stemmen in de hofstad en 13% in de hoofdstad.

Ik sprak een Russische student in Nederland die zeer te spreken was over de organisatie door haar ambassade. ‘Het ging er professioneel en eerlijk aan toe.’

De Nederlandse Russen lopen trouwens uit de pas vergeleken met hun landgenoten in andere buitenlanden. Onder Russen buiten hun moederland won de partij van  Medvedev en Poetin de stembusstrijd met 64% glansrijk. Je zou op z’n minst kunnen zeggen dat Russen in Nederland kritischer staan tegenover hun regering.

“Als ik nu in Moskou was, zou ik zeker mee demonstreren,” vertelde de Russische student in Nederland me. Ze volgt het nieuws op Facebook via Russische media. “Het is goed als mensen opkomen voor hun mening, zonder agressie en geweld.”

Maar ook vriendin Tanja, die niet stemt en ook niet demonstreert, heeft gelijk: in maart keert Poetin gewoon terug als president in het Kremlin. In de Moskouse metro kocht ik een souvenir, een koelkastmagneet met Poetin als stoere piloot van een Russische straaljager. Met de Schwarzenegger-tekst ‘I’ll be back’.