Een nieuw leven: buitenland of Siberië?

Ik ga dit jaar sinds lange tijd op vakantie naar...of in mijn geval beter in... Rusland! In augustus pak ik de trein naar Siberië – einddoel is havenstad Vladivostok bij de Japanse Zee. Heerlijk drie weken treinen en uitstappen in exotische plekken.

Het zal af en toe best even afzien worden. De verwennerij is in de Russische horeca soms ver te zoeken. Begin juni sliep ik in een hotel in een stadje buiten Moskou. Voor een zaterdag-ontbijt op bed moest je bijbetalen. Logisch.

Wat ik niet logisch vond: wie het duurdere ontbijt op bed wilde – een bordje boekweitpap of een snotterige omelet met snee brood waren de enige twee opties – moest het dienblad zelf ophalen in de keuken en deze naar je kamer sjouwen. Wat nou meer betalen?

Voor het Russische hotel was deze ‘ontbijtservice’ uiteraard geheel logisch. ‘U wilt iets anders, niet-standaard. Dat kost wat meer. Het dienblad halen we uiteraard wel op.’ Ja, dat wel natuurlijk.

Bij aankomst bleek dat mijn hotel niet deed aan rookvrije kamers, dus mijn suite stond nog blauw van het gepaf van de vorige logeerders. Enige oplossing is dan: zelf de ramen opengooien. Want je krijgt altijd dezelfde discussie:
- ‘U heeft mij bij het reserveren niet verteld dat uw hotel geen rookvrije kamers had.’
- ‘Waarom zou ik? U had daar toch niet om gevraagd?’

Voor mij dus geen Italië, Spanje of Nederland deze zomer. Russische vrienden verklaren me natuurlijk voor gek. Want wie gaat er nu vrijwillig naar Siberië toe?

Russen zelf gaan het liefste over hun grenzen heen. Uit een laatste enquete blijkt dat maar liefst 80 procent van de Russen naar het buitenland op vakantie wil. Men heeft de smaak te pakken; in 1991 toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel, en er amper Russen naar het Westen mochten reizen, wilde slechts 45 procent een toeristisch reisje maken buiten de landgrens.

Niet alleen buitenlandse vakanties, ook emigratie groeit in populariteit. Steeds meer Russen willen voorgoed hun koffers pakken: 21 procent nu tegenover 5 procent twintig jaar geleden. Liefst een derde van alle actieve internetgebruikers is bereid een enkele reis te boeken. Het zijn vooral de jongeren (39 procent)  en hoogopgeleiden (29 procent) die willen verhuizen. Ouderen en laagopgeleiden zien er geen heil in en blijven liever trouw aan Moedertje Rusland.

Een stijgend aantal jongeren wil studeren in het buitenland of is op zoek naar een stage, zo blijk uit hetzelfde emigratieonderzoek van afgelopen juni:  13 procent tegenover slechts 5 procent in 1991. Vooral onder jongeren uit de leeftijdscategorie 18 tot 24 jaar is dit de grote wens. Een groot deel komt uit welvarende families. Endemol of René Stokvis moeten hier dus maar heel snel een Ik vertrek-serie voor de Russische markt produceren.

Voor de Russische regering is haast geboden met haar modernisatie- en innovatiebeleid. Anders blijft er straks niemand over om hiervan te profiteren. Er is nog wat tijd. Driekwart van de Russen die voorgoed weg wil, gaat niet snel weg, in ieder geval niet komend jaar.

Er is volop discussie over de redenen van de wens tot vertrek. Het is afgelopen twintig  jaar nog nooit zo goed gegaan met de welvaart van het land als nu, zo schreef ik in mijn vorige column.  Tweederde van de Russen voelt zichzelf ook best gelukkig. Een record!

Het lijkt er op dat een stijgend inkomen niet het enige is, wat telt. Nu Russen eindelijk kunnen reizen en het nieuws op internet kunnen volgen, zien ze dat het leven in veel andere landen anders geregeld is; veel minder tot geen corruptie, onafhankelijke rechtspraak, gezonder leven, minder stress dan het gehaast in Moskou, goedkopere woningen, betaalbaarder eten – en ja, betere service. In glashelder Nederlands: meer waar voor je geld.

Charles Hoedt

Ps: wilt u mijn reis naar Siberië volgen, kijk dan in augustus op mijn blog www.mijnrusland.com