Pannenkoek

Rusland kent zelfs een speciale pannenkoekenweek: maslenitsa geheten. Deze eeuwenoude, carnavaleske traditie luidt het einde in van de winter. Ruik je pannenkoeken dan weet je: het voorjaar komt er aan.

Een beetje raar is het soms wel. De pannenkoekenweek vindt meestal eind februari of begin maart plaats - vaak nog hartje winter. Op een Maslenitsa festival, die in elke Russische stad wordt gevierd, sta je dan in de vrieskou met de handschoenen aan te happen in een dampende pannenkoek.

Russen smullen trouwens het héle jaar door van het gebakken lekkers. Pannenkoeken – in het Russisch blini - maken onderdeel uit van de nationale keuken en ’s lands erfgoed. Rusland zonder pannenkoek is als Nederland zonder oranje. In vrijwel elk restaurant staan ze op de menukaart. Ook als fastfood is de pannenkoek populair. Supermarkten verkopen ze in de diepvries.
Ik heb in Rusland de pannenkoek pas echt op waarde weten te schatten. Ik eet ze bijna elke week. Niet één, wel tien! Je hebt ze in allerlei soorten, maten en smaken. Plat, opgerold, gevuld als envelopjes (dan lijken ze op kleine loempia’s) of opgestapeld als grote pasteien. Zout, zoet, zuur. Met kippengehakt, ham-kaas, dikke zoete melk of haring. Er bestaan ontelbare soorten variaties en vullingen.



Blintsjiki, flensjes, met rode of zwarte kaviaar is mijn favoriete pannenkoekgerecht. Gebakken met vers geplukte lente ui, ei en smetana (Russische room) zijn ze niet te versmaden. Je kunt me altijd wakker maken voor de blinipastei met vis: een stapel blini met tussen elke pannenkoek een laagje verse zalm en crème fraiche.

Na de jaarlijkse maslenitsa begint de vastentijd. Een periode van 7 weken tot het Russische orthodoxe Paasfeest lostbarst. Veel Russen doen hier aan mee. Niet alleen vanwege religieuze overtuiging. Men grijpt het ook aan om een tijdje gezond te leven. Ik staat versteld hoeveel restaurants en cafés een speciale menukaart hebben voor wie wil vasten.

Een vriendin, Tanja, vroeg vorige maand aan een Russische priester advies over de vastentijd. Hij vertelde haar dat volgens de Russische orthodoxe kerk in deze periode drie dingen verboden zijn: alcohol, vlees en zuivel, en sex. ‘Maar’, zo zei hij er zuchtend bij, “het Russische volk kennende is het al heel wat als het tijdens het vasten stopt met één van deze drie.”
Na dit geestelijk onderhoud overlegde Tanja met haar vriend. En, vroeg ik haar vorige week, hoe staat het met het vasten? Ze antwoordde lachend: “Heel goed. We hebben gekozen: tot Pasen geen vlees!”

Charles Hoedt