Vriendschapsuniversiteit viert feest in Kremlin

Het feest vond afgelopen week plaats in het Staatspaleis van het Kremlin. Vroeger kwamen in de zesduizend zitplaatsen tellende hal leden van Communistische Partij bijeen voor hun Volkscongressen. Zaterdag was het paleis podium van een grootse en vrolijke happening voor duizenden professoren, alumni, studenten en hoogwaardigheidsbekleders.

De universiteit, met oud-minister van Onderwijs Vladimir Filippov als rector, draagt Bologna een warm hart toe. Al in 1992 kon je aan de Vriendschapsuniversiteit een bachelor en master behalen, vertelt een oud-student me. Een taalcursus van een jaar was verplichte kost: Russen moesten een jaar lang een buitenlandse taal leren, de buitenlanders kregen het Russisch voor de kiezen. ‘Helaas is dit taaljaar tegenwoordig vrijwillig.’

Het feest begint met een film over de Vriendschapsuniversiteit. We zien hoe Sovjet-Unie leider Nikita Chroesjtsjov het initiatief nam voor de oprichting in 1960. De universiteit wilde vooral landen van de Derde Wereld helpen door studenten uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika een goede opleiding te geven. De eerste lichting, 288 studenten uit 47 landen, studeerden in 1965 af.

Tienduizenden leden van de politieke en zakelijke elite uit deze regio’s hebben in Moskou gestudeerd. De president van Zambia is daarom op het feest. De president van Sri Lanka deelt extra studiebeurzen uit. Een alumnus, een rijke zakenman uit India, krijgt een onderscheiding omdat hij elk jaar honderdduizend dollar doneert aan de universiteit.

De Vriendschapsuniversiteit wordt gezien als de derde beste hogeronderwijsinstelling uit Rusland. Van de huidige 25.000 studenten komt bijna een derde uit het buitenland, het merendeel nog altijd uit Afrikaanse en Aziatische landen. Met Europese instellingen, vooral uit Frankrijk, wordt meer samenwerking gezocht. Helaas is er in Nederland nog geen partner gevonden, maar daar wordt aan gewerkt.

De feestdag eindigt met een concert. Het orkest bestaat uit musici uit meer dan honderd landen, die allen spelen in hun nationale klederdracht. Kennis en wetenschap, zo vindt men hier, kan niet zonder cultuur.

Voor buitenlandse studenten is het leven aan de Vriendschapsuniversiteit niet altijd even makkelijk. Gekleurde studenten werden afgelopen jaren regelmatig door Russsische skinheads aangevallen en zelfs vermoord. ‘Je moet nog altijd goed uitkijken’, vertelt een Afrikaanse student mij na afloop van het feest in de McDonalds tegenover het Kremlin. ‘Het beste is om in groepjes door de stad te reizen. Wist je dat vroeger taxi’s geen donkere studenten wilden meenemen? De chauffeurs wilden geen apen in hun auto. Dat is nu gelukkig niet meer zo.’

Charles Hoedt