De charismatische burgemeester wil geen gratis lunch

Niet vanwege een corruptieschandaal of door het mislukken van een miljoenenproject, maar vanwege het faliekant mislukken van een referendum over gratis lunch voor schoolgaande kinderen! En dat terwijl hij de gedoodverfde favoriet was om de volgende president van Korea te worden. Daar is nu een dikke streep door getrokken en dat heeft hij grotendeels aan zijn eigen overmoed te danken. Om een referendumuitkomst bindend te maken voor twee jaar, moet minstens een derde van de burgers hebben gestemd. Echter de opkomst was veel lager. Os Se Hoon had mis gegokt…. de burgers liepen niet warm voor dit onderwerp.

Oh Se Hoon had zijn lot verbonden aan dit referendum over een simpele vraag: moeten alle schoolgaande kinderen in de leeftijd van zes tot vijftien jaar op alle scholen gratis lunch krijgen van de overheid? Oh Se Hoon was ervan overtuigd dat iedereen massaal tegen dit plan zou stemmen, omdat er onvoldoende overheidsbudget zou zijn om al die monden vijf dagen per week te voeden en bovendien was zijn argument dat Korea zou afglijden naar een socialistische staat, wat slecht zou zijn voor de Koreaanse economie. Dit laatste is in mijn ogen een merkwaardige opmerking. Het sociale systeem staat nog steeds in de kinderschoenen. Er is nauwelijks kinderopvang, slechte faciliteiten voor gehandicapten en deeltijdwerk bestaat niet. En dat terwijl de ene skyscraper na de andere uit de grond wordt gestampt en Korea inmiddels de twaalfde economie ter wereld is. Al die jaren is er maar bar weinig aandacht besteed aan een sociaal vangnet voor de minder kansrijken.

Volgens recente OECD-gegevens is er geen land waar het gat tussen arm en rijk zo snel groeit als in Korea. Dat is zorgwekkend. Er zijn dus kinderen die elke dag met een lege maag naar school gaan. De oppositiepartij heeft van de lunches een heet hangijzer gemaakt en alles op alles gezet om dit plan doorgang te laten vinden. Maar ook zij hadden politiek gewin op het oog. De Koreanen hebben namelijk hun buik vol van de traditionele familieconglomeraten, ook wel chaebols genoemd, zoals Samsung, LG en Hyundai die praktisch alles in dit land bepalen. Samsung is wereldwijd leider van platte tv-schermen en heeft zelfs Japan achter zich gelaten. Toch zijn veel Koreanen verbolgen bij het zien van al die winst, die nauwelijks wordt ingezet om te investeren in sociale voorzieningen in het land. De chaebols zijn niet langer meer populair en worden zwaar bekritiseerd om het gebrek aan wat wij zouden noemen ‘sociaal verantwoord ondernemen’. En dus kunnen maatregelen zoals gratis lunch op scholen rekenen op een positieve reactie vanuit de samenleving.

Hoewel ik geen ander land ken waar kinderen van hun zesde tot hun vijftiende gratis lunch krijgen, begrijp ik goed waarom in Korea een klimaat is ontstaan waar een gratis lunch met open armen wordt ontvangen. Een ding is duidelijk: eindelijk is er een stevige discussie losgebarsten over de magere sociale voorzieningen in het land. En dat werd tijd ook. Tegelijk is het moeilijk te bevatten hoe een burgemeester kan struikelen over een simpel idee als een gratis lunch voor alle kinderen. Zijn charisma heeft hem niet overeind kunnen houden.