Het Sven Kramer-effect in Korea

Lee schrijft dat zelfs na de ongelukkige wissel van Sven Kramer, de Nederlandse supporters uitgedost in oranje bleven juichen. Ook toen de Koreaanse speedskater Lee Seung Hoon de gouden plak in ontvangst nam. De Koreanen waarderen deze sportiviteit zeer. Lee zegt dat de warme gevoelens die de Koreanen sowieso al hadden voor Nederland, sinds Guus Hiddink Korea tijdens het wereldkampioenschap voetbal van 2002 op de wereldkaart heeft gezet, nogmaals zijn gevoed door deze reactie van het Nederlandse publiek. Nederland mag deze race wel hebben verloren, maar het land heeft de harten van de Koreanen gewonnen, zo sluit Lee zijn column af.

We kunnen nog zulke mooie reclamespotjes bedenken in het kader van nation branding, maar een dergelijk effect van Vancouver is goud waard en valt niet te regisseren! Regelmatig komen studenten op ons kantoor voor counseling, die Nederland hebben gekozen als het land waar ze hun studie voort willen zetten, omdat zij een goed gevoel bij Nederland hebben. De vraag wat dat goede gevoel dan is, is soms lastig te beantwoorden. Maar sinds Hiddink de ongeëvenaarde held is in Korea, heb ik een ding geleerd: sport en alle emoties die daarbij loskomen zijn bepalend voor de beeldvorming van een land.

Lee, de speedkater was niet eens de grootste held van de Winterspelen voor de Koreanen. Dat was Kim Yuna. Onderhand kan ik haar wel de Koreaanse prinses Diana noemen.

De 19-jarige Kim Yuna is niet alleen een begenadigd kunstschaatster, maar ook zeer geliefd bij haar landgenoten. De Koreaanse bevolking heeft Kim Yuna en masse omarmd. Waar je ook kijkt, overal kom je afbeeldingen van de kunstschaatster tegen. Bijvoorbeeld op immens grote billboards in drukke winkelstraten. En als je tv aanzet verschijnt Yuna om de halverklap in reclamefilmpjes voor een mobiele telefoon of creditcard. Korea maakte nooit eerder kans om goud te winnen op het onderdeel kunstschaatsen en de verwachtingen waren torenhoog. Vooral omdat haar grootste rivaal Mao Asada een Japanse is van dezelfde leeftijd. Zij zijn als junioren samen met de schaatsen onder gebonden groot geworden. Net als bij vele sporten, zorgt de zwaar beladen geschiedenis – de langdurige bezetting van Korea door Japan – voor extra verhitting van de gemoederen. Want wie redt uiteindelijk het ‘gezicht’ van de natie, door de gouden plak weg te kapen voor de neus van de ander.

Op het moment supreme, zit ik met mijn collega’s tijdens de lunch in een Italiaans restaurant met zes man over een piepklein schermpje van een mobiel heen gebogen. De tv ontvangst is messcherp. Yuna beweegt zich sierlijk met een enorme snelheid over het ijs. Ik kijk even op van het schermpje en zie om mij heen in het hele restaurant iedereen gebogen over schermpjes van mobiele telefoontjes. En dan de score, en vervolgens vreugdetranen aan verschillende tafeltjes in het restaurant. Kim Yuna kan niet meer stuk en wint de gouden plak op Olympische Winterspelen. 

Ik zal Lee bellen om hem te vertellen over de magische effecten van sport en dat ik met de kop van zijn column eens ben: ‘de reputatie van een land wordt bepaald door het gedrag van haar mensen’.

Eun-mi Postma