Kabinetsplannen leiden tot uittocht van bètatalent

Volgens het kabinet Rutte zijn bezuinigingen op het hoger onderwijs onontkoombaar. Geld wordt weggehaald bij universiteiten en studenten. De studiefinanciering in de master wordt geschrapt en langstuderen wordt beboet. Zowel studenten als instellingen moeten 3000 euro betalen voor elk jaar dat de student langer studeert dan de nominale studieduur plus een jaar. Als student van een wat zwaardere en langere opleiding voorzie ik hierdoor grote problemen.

Deze maatregelen zullen ertoe leiden dat de drempel om een bètaopleiding te gaan doen wordt verhoogd en de kwaliteit van het onderwijs achteruit zal gaan. Nederland zal straks minder en minder goed opgeleide bèta’s kennen, terwijl ons land nu al ver achterloopt op het Europees gemiddelde percentage bèta's.

Een klein deel van de aankomende studenten zal zich niet laten afschrikken om toch een bètastudie te gaan doen. Deze 'harde kern' is nu eenmaal vastbesloten en durft het risico aan van extra hoge kosten. Maar het merendeel behoort tot de groep van ‘zwevende kiezer’. Zij moeten de afweging maken of ze beginnen aan een lange  en daarmee dure studie met een groot risico op vertraging of voor een kortere studie met minder hoge kosten. De kans dat zo’n twijfelende student een keer van studie switcht is ook groter, waardoor langstudeerdersboetes dichtbij komen. Deze schoolverlaters zullen zich wel drie keer bedenken voordat zij zich inschrijven voor een bètastudie.

Een andere optie voor potentiële bèta's is om over de landsgrenzen te kijken. Een Nederlandse student betaalt  1700 euro collegegeld per jaar, binnenkort komt daar voor langstudeerders 3000 euro bij. Dezelfde student kan voor 600 euro per jaar een hoogwaardige opleiding volgen op de Nederlandse Antillen. In Turkije kan vanaf 550 euro per jaar worden gestudeerd en wie kiest voor Zweden studeert  gratis terwijl de Nederlandse studiefinanciering  gewoon wordt uitgekeerd. In België bedraagt het collegegeld 300 euro per jaar. Een simpele rekensom leert dus dat je net over de grens vijf jaar kunt studeren voor 1500 euro, terwijl je het voor dat bedrag in Nederland nog geen jaar volhoudt. Als ik opnieuw een keuze zou moeten maken, zou ik kiezen voor een vergelijkbare opleiding in het buitenland, om voor een schijntje exotisch te kunnen studeren. Als studentenraadslid aan de TU Delft, wordt mij vaak  gevraagd hoe te kunnen blijven studeren. Want veel studenten zijn bang dat een studie in Nederland straks niet meer te betalen is. Veel mensen raad ik aan om eens over de grens te kijken.

Maar is het wenselijk dat Nederlanders massaal over de grens gaan studeren? Aan de ene kant is het natuurlijk fantastisch dat de mogelijkheid bestaat om als jongere eens van omgeving te veranderen en je daarmee breed te ontwikkelen.
Aan de andere kant betekent dit dat de meest ondernemende studenten wegblijven van onze eigen opleidingen, waardoor de kwaliteit en het aanzien van deze instituten zal afnemen. En dan is het nog maar de vraag of de studenten  terugkeren naar Nederland. Grote kans dat de buitenlandervaring naar meer smaakt.
Wanneer zij niet terugkeren, is er sprake van een definitieve braindrain. Het is vreemd dat je als ontwikkeld land vol ambities, de volgende generatie dokters, ingenieurs, biotechnologen, economen en topmanagers, massaal laat vertrekken.

Milou Foole, vierdejaars student Industrieel Ontwerpen
en studentraadslid aan de TU Delft.