Meeneembare stufi bureaucratische beproeving

Ten eerste duurt het bureaucratische proces van studie-erkenning te lang en ten tweede zijn er een aantal belemmerende controles die de nodige administratieve rompslomp opleveren. Het gevolg hiervan is dat veel studenten in het buitenland, die financieel al zwaar belast worden, de studiefinanciering regelmatig maanden te laat krijgen.

Volgens gegevens van de IB-Groep zijn er momenteel zo'n 6000 Nederlandse studenten die hun studiefinanciering meenemen voor een studie in het buitenland. Zij hebben ook de mogelijkheid om collegekrediet aan te vragen. Wanneer een student meer collegegeld betaalt, bijvoorbeeld voor een studie in het buitenland, dan kan hij of zij een hogere lening van de IB-Groep krijgen. Dit is een uitkomst voor velen die over de grens studeren.

Uit een onderzoek van de stichting Nederlandse Wereldwijde Studenten (NEWS) onder studenten die hun volledige opleiding in het buitenland volgen, blijkt dat 48.9% van de ondervraagden veel tot zeer veel problemen heeft gehad met de studiefinanciering. Het betreft geen probleem in de wet zelf, maar in de uitvoering ervan; versoepeling van de administratieve procedures zou de problemen verhelpen.

Zelf maak ik voor mijn onderzoeksmaster aan de universiteit van Oxford dankbaar gebruik van de studiefinanciering en een lening van de IB-Groep. Maar door problemen met de procedures kreeg ik de studiefinanciering en lening maanden te laat.

Na aanvraag van de studiefinanciering bekijkt de IB-Groep namelijk of een studie in het buitenland van voldoende kwaliteit is, door bij de Nuffic hierover  advies aan te vragen. Logisch, wanneer de opleiding nog niet bij de IB Groep bekend is, maar toch is het vreemd dat er acht weken nodig zijn om erachter te komen dat de universiteit van Oxford niveau heeft. Gedurende deze acht weken worden de studiefinanciering en de lening uiteraard stop gezet.

Vervolgens komt er na 5 maanden een nieuwe brief van de IB-Groep om te controleren of de student wel echt aan de opgegeven instelling studeert. De student heeft 4 weken de tijd om een handtekening en stempel van de instelling te halen en de brief terug naar Groningen te sturen. Hierbij wordt geen rekening gehouden met het feit dat buitenlandse studieperiodes niet altijd gelijk lopen met die in Nederland en dat het daarom langer dan 4 weken kan duren voordat een stempel is verzameld. Dit is een andere veel voorkomende klacht uit het NEWSonderzoek.

Mijn studiefinanciering stopte omdat mijn decaan een tikfout maakte in de datering van de brief. In een daarop volgende briefwisseling met de IB-Groep (brieven, want Nederlanders woonachtig in het buitenland kunnen geen DigiD aanvragen, en dus geen e-mails versturen naar de IB-Groep), had mijn decaan vervolgens mijn studie bij de alternatieve naam genoemd. Nu moest de IB-Groep eerst kijken of déze studie aan Oxford dan wel erkend kon worden; nog steeds geen studiefinanciering dus.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Mijn studiefinanciering kwam uiteindelijk 5 maanden later dan gepland. In het NEWS onderzoek geeft 26,3% van de ondervraagden aan deze problemen te zijn tegengekomen bij hun aanvraag voor meeneembare studiefinanciering. Minister Plasterk reageerde op kamervragen hierover met de opmerking dat hij géén problemen zag in de tijdsduur van de bureaucratie omtrent de meeneembare studiefinanciering. Echter, momenteel krijgt NEWS van haar studenten wederom klachten binnen omdat de erkenning van een buitenlandse studie lang op zich laat wachten, waardoor velen van hen nu nog niet eens zeker weten of ze hun studie, die de komende weken begint, kunnen betalen.

Zulke vertragingen met de uitbetaling van de studiefinanciering kunnen studenten in aanzienlijke financiële problemen brengen, zeker omdat voor sommigen studiefinanciering en collegekrediet de belangrijkste financieringsmiddelen zijn. Het is een paradox dat terwijl internationalisering van het hoger onderwijs hoog op de agenda staat, dit soort relatief eenvoudig op te lossen problemen nog steeds obstakels vormen voor studenten die de zo gewenste onderwijservaring uit het buitenland willen opdoen.

Als de regering de internationalisering van het onderwijs echt serieus neemt, en onderwijservaringen aan topinstellingen in het buitenland echt waardeert, dan moet het aanvragen van meeneembare studiefinanciering significant vereenvoudigd worden. Alleen dan kunnen Kafkaesque situaties, zoals hierboven beschreven, voorkomen worden en alleen dan worden studenten echt geholpen met deze in principe lovenswaardige wet.

Eelke P. Kraak
Voorzitter van de stichting NEWS. Studeert momenteel voor zijn M.Phil in geography and the environment aan de universiteit van Oxford